پی‌پل؛ کلاهبرداری قانونی در پوشش یک پلتفرم مالی جهان

در دنیای امروز، مبادلات جهانی به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره‌ی میلیون‌ها انسان تبدیل شده است. افراد در یک کشور زندگی می‌کنند و از فروشگاهی در قاره‌ای دیگر خرید می‌کنند. در چنین شرایطی، نیاز به تبدیل ارز و پرداخت‌های بین‌المللی از همیشه بیشتر احساس می‌شود. اما در پشت این نیاز واقعی، شرکت‌هایی فعالیت می‌کنند که با سوءاستفاده از بی‌اطلاعی یا اعتماد کاربران، عملاً به نوعی کلاهبرداری قانونی مشغول‌اند؛ یکی از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها، شرکت پی‌پل (PayPal) است.
فرض کنید یک اسکناس ۵۰۰ کرونی را به صرافی ببرید تا آن را به دلار تبدیل کنید. نخستین کاری که انجام می‌دهید، نگاه کردن به تابلوی نرخ ارز است تا بدانید چه میزان دلار دریافت می‌کنید. حال تصور کنید صرافی‌ای وجود دارد که نه تابلوی نرخ ارز دارد، نه حاضر است به شما بگوید اسکناس‌تان را با چه نرخی تبدیل می‌کند — و فقط می‌گوید «به ما اعتماد کنید». آیا حتی یک لحظه حاضر به معامله با چنین صرافی‌ای خواهید بود؟
با این حال، این دقیقاً همان کاری است که پی‌پل انجام می‌دهد.
کاربران در ظاهر با فشردن یک دکمه ارز خود را به ارز دیگری تبدیل می‌کنند، اما پی‌پل نرخ تبدیل واقعی را به‌طور عمدی پنهان می‌کند. این شرکت برخلاف مؤسسات مالی معتبر، نه نرخ‌های تبدیل روزانه را شفاف اعلام می‌کند و نه امکان مقایسه با نرخ رسمی بازار را می‌دهد. نتیجه آن است که میلیون‌ها کاربر، ناآگاهانه با نرخ‌هایی بسیار پایین‌تر از بازار جهانی، ارز خود را تبدیل کرده و تفاوت آن به‌صورت مستقیم به جیب پی‌پل می‌رود — سودی میلیاردی از جیب مصرف‌کنندگان در سراسر جهان.
سازمان‌های مدافع حقوق مصرف‌کنندگان سال‌هاست که نسبت به این موضوع هشدار داده‌اند. آنان می‌گویند پی‌پل با کمترین سطح شفافیت ممکن عمل می‌کند و سیاست‌هایش در مرز میان تخلف و کلاهبرداری قرار دارد. بسیاری از کاربران پس از مواجهه با نرخ‌های غیرمنصفانه، هنگام اعتراض یا درخواست توضیح با رفتارهایی به‌مراتب بدتر روبه‌رو می‌شوند:
پی‌پل در واکنش به کوچک‌ترین اعتراض، حساب کاربری فرد را به بهانه‌ی «نقض قوانین مبارزه با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم» فوراً مسدود می‌کند. این مسدودی اغلب دائمی است و دسترسی کاربر به وجوهش قطع می‌شود — ماجرایی که هزاران نفر تجربه کرده‌اند و در شبکه‌های اجتماعی روایت‌های مشابهی از آن منتشر کرده‌اند.
به همین دلیل، استفاده از پی‌پل به‌ویژه برای تبدیل ارز و انجام اکسچنج‌های بین‌المللی، اقدامی پرریسک است. کاربر نه از نرخ واقعی مبادله اطلاع دارد، نه از سرنوشت احتمالی حسابش.
در جهانی که شفافیت مالی باید اصل بنیادین هر تراکنش باشد، پی‌پل به الگویی از پنهان‌کاری، سوء‌استفاده از موقعیت انحصاری و سرکوب کاربران معترض تبدیل شده است. اگر هنوز به استفاده از این پلتفرم فکر می‌کنید، شاید زمان آن رسیده باشد که پیش از فشردن آن «دکمه ساده پرداخت»، از خود بپرسید:
آیا حاضرم با صرافی‌ای معامله کنم که حتی نرخ تبدیل ارز را به من نمی‌گوید؟